Հայկական գամփռ, թե՞ թուրքական լոբբինգ

Ադրբեջանական կողմը չբավարարվելով հայկական մշակույթի և պատմության կեղծմամբ սկսել է կեղծել շների այնպիսի ցեղատեսակ` ինչպիսին է հայկական գամփռը կամ գելխեղդը, որը նրանք անվանում են Անատոլիական կարաբաշ:

Ըստ ադրբեջանական կողմի Անատոլիական կարաբաշ ցեղատեսակի շունը, որն հայերը տալիս են գամփռ անվանումը հնագույն թուրքական ցեղատեսակներից մեկն է, որը դարեր շարունակ ապրել է Փոքր Ասիայում: Նրանց համոզմամբ այս ցեղատեսակը Բաբելոնյան ժամանակահատվածում ապրել և զարգացել է Թուրքիայի Անատոլիական սարահարթում, որը նաև հայտնի է եղել, որպես թուրքական պահակախմբի շուն: Նաև այս ցեղատեսակը առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1822թվականին թուրքական հինավուրց վայրերից մեկում և ունեցել է սև գլուխ:

Թուրքիայում այս ցեղատեսակի շները մեխերով մանյակ են կրում, որը նրանց պաշտպանում է գիշատիչներից և փոքր տարիքում թուրքիայում ընդունված է կտրել այս շների ականջները: Ներկայումս Հայաստանում կան շատ կազմակերպություններ, որոնք ցանկանում են ապացուցել, որ Անատոլիական կարաբաշ ցեղատեսակի շունը նույն հայկական գամփռն է: Սակայն թուրքական կողմը պնդում է, որ երկու ցեղատեսակի շները իրարից բավականին տարբեր են, քանի-որ տարբեր են ընդհանուր մարմնի կատուցվածքը և դեմքը: Թուրքական կանգալը, որը հենց նույն Անատոլիական կարաբաշ ցեղատեսակի շունն է, գրանցվել է աշխարհի խոշորագույն կինոլոգիական կազմակերպություններում: Հայկական գամփռ ցեղատեսակի շունը, որը նման է Անատոլիական կարաբաշ ցեղատեսակին պաշտոնապես չի գրանցվել: http--poisk-druga.ru-uploads-posts-2011-11-1322567474_armynskiy-volkodav-gamprՄիտում կա, որ այս երկու ցեղատեսակները սերել են նույն արմատներից, այդ պատճառով հայկական գամփռ ցեղատեսակը գրանցելու համար պետք է ներկայացներ 2 տարբերություններ պատմական գրքերից, կազմակերպել բազում միջոցառումներ: Հայաստանի կինոլոգիական կազմակերպության նախագահ Վիոլետա Գաբրիելյանը նշել է, որ գամփռ ցեղատեսակի շունը միշտ եղել է հայկական, որը ապրել և բազմացել է Հայկական լեռնաշխարհում: Հայկական կինոլոգիական “Գոլդի” ակումբի նախագահ Ստեփան Զաքարյանը ասել է, որ 1960-1970թթ.-ին հայ ազգը, երբ չի կարողացել ստեղծել բուծարաններ այս ցեղատեսակի շան համար Մազովերի կողմից ուսումնասիրվելուց հետո առաջարկվել է այն գրանցել կարմիր գրքում, որպես վերացող ցեղատեսակ: Սակայն հետագայում հայ գյուղացիները և հովիվները ամնեն կերպ կանխել են այս ցեղատեսակի ոչնչացումը:

Այս ցեղատեսակը առանձնահատուկ է, քանի-որ այն ձևավորվելով հազարամյակների ընթացքում ապրել և բազմացել է աշխարհից մեկուսացված պայմաններում: Այս ցեղատեսակի զարգացման վկաներն են նաև ամբողջ Հայաստանի ժայռապատկերները, որոնք մեծամասամբ Գեղամա և Սյունիքի լեռներում են: Մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի պատկերներից են եղել գամփռ ցեղատեսակին շատ նման շներ, իսկ Սևանի ավազանում հայտնաբերված շների գանգերը նման են եղել ժամանակակից գամփռների գանգին: Հայ հովիվները նույնպես վկայում են, որ Հայկական բարձրավանդակում ոչխարաբուծությունը զարգացել է հենց այս շների շնորհիվ, քանի-որ նրանք իսկզբանե ստեղծվել են հովիվների ոչխարի հոտը պաշտպանելու համար: Միջնադարյան հայկական պատմագրերում առակ են ճանապարհորդների կողմից գրառումներ որտեղ մանրամասն նկարագրվում են հայկական    բարձրավանդակի գամփռները:

Այսպիսով հայկական գամփռը հայ ժողովրդի կողմից բուծած շուն է և այն կառավարման որոշմամբ  համարվել է ազգային հպարտություն: Ներկայիս գամփռ ցեղատեսակին շատ նման շները տարբերվում են հայկական բնական եղանակով բուծած ցեղատեսակից, որը հավատարմությամբ և աշխատանքային շատ լավ որակներով է օժտված:

Աղբյուր են ծառայել`

http://vesti.az/news/105783/news.php?id=141654

http://www.aravot.am/2013/08/30/281300/

http://report.am/news/other/gyumri-gelxexd.html

http://armenpress.am/arm/news/743942/gampri-haykakan-armatneri-masin-pastum-e-patmutyuny.html

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: